Tóm Tắt “21 bài học cho thế kỷ 21” – Yuval Noah Harari

Cuốn sách có gì? Tự kiểm chứng tương lai chống lại TK21.
Trong kỷ nguyên của sự thay đổi không ngừng và tương lai không định trước, các chính phủ và cũng như các cá nhân đang vật lộn với những vấn đề công nghệ, chính trị và xã hội độc nhất trong TK21. Vậy làm thế nào chúng ta ứng phó với các hiện tượng thời hiện đại, như những chiếc máy tính thông minh đáng sợ, sự toàn cầu hóa và tin tức dịch bệnh giả? Còn mối đe dọa khủng bố thì sao? Chúng ta nên hành động hay hít thở sâu và thư giãn?
Trong cuốn sách này, bạn sẽ khám phá ra câu trả lời cho những câu hỏi trên và nhiều hơn thế nữa. Bạn sẽ học được cách kiểm chứng tương lai cho con cái bằng cách thay đổi cách tiếp cận giáo dục, robot và tự động hóa có ý nghĩa gì đối với tương lai công việc văn phòng và tại sao câu hỏi về nhập cư đang đe dọa phá hủy châu Âu TK21.
Nhà văn Yuval Noah Harari đã xây dựng một số bài học quan trọng để giúp chúng ta ứng biến với thời điểm hấp dẫn này. Cuốn sách tìm cách làm nổi bật 6 điều quan trọng nhất.
Trong cuốn sách, bạn còn biết được sự gián đoạn công nghệ dẫn đến vấn đề Brexit; tại sao chúng ta sợ ô tô nhiều hơn sợ khủng bố; và vì sao chúng ta cần dạy trẻ con ít hơn.Mục lụcẩn1 Công nghệ máy tính đang phá vỡ hệ thống tài chính, kinh tế và chính trị của chúng ta.2 Những khám phá mới trong lĩnh vực khoa học thần kinh đang cho phép máy tính đảm nhận công việc của chúng ta3 Cuộc tranh luận phân cực về vấn đề nhập cư đang đe dọa xé nát Liên minh châu Âu4 Các nhóm khủng bố như al-Qaeda là bậc thầy về thao túng5 Con người thế kỷ hai mươi không hề ngu dốt như chúng ta tưởng6 Các trường học TK21 cần cung cấp cho học sinh ít thông tin và nhiều khả năng tư duy phản biện hơn7 Thông điệp từ bài viết này:

Công nghệ máy tính đang phá vỡ hệ thống tài chính, kinh tế và chính trị của chúng ta.

Trong suốt thế kỷ XX, ba hệ tư tưởng chính trị khác biệt đã tranh giành quyền lực tối cao thế giới – chủ nghĩa cộng sản, chủ nghĩa phát xít và chủ nghĩa tự do. Tiến nhanh đến cuối thế kỷ XX và chủ nghĩa tự do, thời điểm tôn vinh nền dân chủ, tự do kinh doanh và các quyền tự do cá nhân chiếm ưu thế rõ ràng. Nhưng hệ thống tự do dân chủ phương tây sẽ đối phó thế nào trong TK21?
Nhiễu loạn, đó là dấu hiệu sinh tồn không tốt – và cuộc cách mạng công nghệ thông tin thật đáng trách.
Từ những năm 1990 trở đi, công nghệ máy tính đã biến đổi thế giới của chúng ta nhiều hơn bất kỳ thế lực nào khác. Nhưng bất chấp tác động to lớn của nó, hầu hết các chính trị gia dường như khó có thể hiểu được sự đổi mới này, và thậm chí còn ít có khả năng kiểm soát nó.
Hãy xem xét thế giới tài chính. Máy tính đã làm cho hệ thống tài chính của chúng ta trở nên phức tạp một cách khủng khiếp – đến nỗi rất ít người có thể hiểu được cách thức hoạt động của nó. Khi TK21 tiếp bước và trí tuệ nhân tạo trở nên tiến bộ, chúng ta có thể đạt đến giai đoạn mà không con người nào có thể hiểu được dữ liệu tài chính. Những hàm ý của kịch bản này đối với phương pháp chính trị của chúng ta là đáng lo ngại. Hãy tưởng tượng một tương lai nơi mà các chính phủ phải kiên nhẫn chờ đợi các thuật toán để bật đèn xanh cho ngân sách hoặc kế hoạch cải cách thuế của họ.
Thật không may, đối với nhiều chính trị gia TK21, sự gián đoạn công nghệ không phải là đỉnh cao của chương trình nghị sự. Chẳng hạn, trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016, cả Donald Trump và Hillary Clinton đều không thảo luận về tình trang của tự động hóa đối với vấn đề mất việc làm. Trên thực tế, công nghệ đột phá chỉ thực sự được thảo luận trong bối cảnh vụ bê bối email Hillary Clinton.
Bức tường im lặng này đang khiến nhiều cử tri mất niềm tin vào các chính phủ được thành lập. Những dân thường trong các nền dân chủ tự do ở khắp phương Tây đang cảm thấy ngày càng không được kết nối trong thế giới thách thức mới của trí tuệ nhân tạo, toàn cầu hóa và học máy. Và nỗi sợ trở nên không được kết nối này đã khiến họ tuyệt vọng nắm giữ bất cứ quyền lực chính trị nào họ vẫn có, trước khi quá muộn. Không thuyết phục ư? Chỉ cần nhìn vào trận động đất chính trị năm 2016. Cả Brexit ở Vương quốc Anh và cuộc bầu cử Donald Trump ở Hoa Kỳ đều được người dân ủng hộ, lo lắng rằng thế giới và các hệ thống chính trị tự do thống trị đang bỏ xa họ.
Trong suốt thế kỷ XX, những người lao động bình thường lo lắng về sức lao động của họ bị giới tinh hoa kinh tế bóc lột. Nhưng những ngày này, quần chúng sợ hãi hơn khi mất vị thế kinh tế trong một nền kinh tế công nghệ cao không còn cần lao động nữa.

Cong_nghe_may_tinh

Những khám phá mới trong lĩnh vực khoa học thần kinh đang cho phép máy tính đảm nhận công việc của chúng ta

Mặc dù hầu hết các chuyên gia đồng ý rằng robot và học máy sẽ thay đổi gần như tất cả các loại công việc trong TK21, chúng ta không thể dự đoán sự thay đổi này sẽ như thế nào. Có phải hàng tỷ người sẽ thấy mình không liên quan đến kinh tế trong vòng hai mươi năm tới, hay tự động hóa sẽ dẫn đến sự thịnh vượng rộng lớn hơn và những công việc mới tuyệt vời cho tất cả mọi người?
Nhiều người lạc quan chỉ ra cuộc cách mạng công nghiệp vào thế kỷ XIX, thời điểm mà nỗi sợ rằng công nghệ máy móc mới sẽ gây nên sự thất nghiệp hàng loạt đang lan rộng. Họ chỉ ra rằng kể từ khi bắt đầu cuộc cách mạng công nghiệp đó, công nghệ mới đã tạo ra một công việc mới cho mỗi người khi công việc đó trở nên lỗi thời.
Thật không may, có lý do chính đáng để cho rằng, trong TK21, tác động của công nghệ mới đối với việc làm của con người sẽ có sức tàn phá lớn hơn nhiều.
Hãy xem xét thực tế rằng con người được sở hữu hai loại khả năng – nhận thức và thể chất. Trong cuộc cách mạng công nghiệp trước đây, con người đã trải qua sự cạnh tranh từ máy móc phần lớn trong lĩnh vực khả năng thể chất thuần túy. Trong khi đó khả năng nhận thức của chúng ta vẫn vượt trội hơn nhiều so với máy móc. Do đó, ngay cả khi tự động hóa xảy ra trong các công việc thủ công trong ngành công nghiệp và nông nghiệp, đã xuất hiện đồng thời các công việc mới đòi hỏi loại kỹ năng nhận thức đặc biệt đối với con người – như phân tích, giao tiếp và học tập.
Nhưng trong TK21, máy móc cũng trở nên đủ thông minh để cạnh tranh cho các công việc dựa trên nhận thức này.
Gần đây, các nhà thần kinh học đã phát hiện ra rằng nhiều lựa chọn, sở thích và cảm xúc của chúng ta không phải là kết quả năng lực ma thuật của con người, chẳng hạn như tư duy độc lập. Thay vào đó, nhận thức của con người xuất phát từ khả năng não bộ của chúng ta để tính toán các xác suất khác nhau trong không gian vài giây.
Những hiểu biết về thần kinh học này đặt ra một câu hỏi đáng lo ngại: Liệu trí thông minh nhân tạo cuối cùng sẽ vượt trội hơn con người trong các ngành nghề đòi hỏi “trực giác con người”, như pháp luật và ngân hàng? Nó rất có thể xảy ra. Các nhà khoa học máy tính bây giờ biết rằng những gì trông giống như trực giác của con người không thể đoán được thực sự chỉ là mạng lưới thần kinh của chúng ta nhận ra các mô hình quen thuộc và thực hiện các tính toán nhanh về xác suất.
Vì vậy, trong TK21, máy tính có thể đưa ra quyết định ngân hàng về việc có nên cho vay tiền của khách hàng hay không, cũng như dự đoán chính xác liệu một luật sư trong vụ kiện có bị lừa hay không. Nói cách khác, trong những năm tới, ngay cả những công việc đòi hỏi nhận thức cao nhất cũng không an toàn tránh khỏi tự động hóa.

Cuộc tranh luận phân cực về vấn đề nhập cư đang đe dọa xé nát Liên minh châu Âu

Thế giới chưa bao giờ trông nhỏ bé đến thế. TK21 đã mở ra những thay đổi không thể tưởng tượng được đối với tổ tiên của chúng ta. Ví dụ, toàn cầu hóa đã làm cho nó có thể gặp gỡ mọi người từ khắp nơi trên thế giới. Thật không may, nó cũng đã mở ra những cơ hội mới cho xung đột.
Thật vậy, nhiều người trên thế giới vượt biên để tìm kiếm việc làm tốt hơn và an ninh hơn, chúng ta mong muốn trục xuất, đối đầu hay đồng hóa người lạ đang đặt tư tưởng chính trị và bản sắc dân tộc của ta vào những thử thách khốc liệt nhất.
Thách thức nhập cư này rõ ràng hợp lý ở châu Âu.
Trong thế kỷ XX, Liên minh châu Âu được thành lập với tiền đề khắc phục sự chênh lệch văn hóa giữa các công dân của Pháp, Đức và các quốc gia châu Âu khác. Nhưng trớ trêu thay, dự án chính trị này bây giờ có thể sụp đổ vì không phù hợp với sự phân biệt văn hóa giữa các công dân châu Âu và những người mới đến từ Trung Đông và Châu Phi.
Ví dụ, số ngày càng tăng của người mới đến từ các khu vực này đã làm dấy lên những cuộc tranh luận gay gắt giữa người châu Âu liên quan đến các vấn đề về sự khoan dung và bản sắc.
Mặc dù nó đã rộng rãi được chấp nhận rằng những người nhập cư nên cố gắng đồng hóa với văn hóa nước chủ nhà của họ, nhưng sự đồng hóa này sẽ đi xa đến đâu là một chủ đề gây tranh cãi. Một số người châu Âu và các nhóm chính trị lập luận rằng những người mới đến nên hoàn toàn loại bỏ bản sắc văn hóa trước đây của họ, ngay đến phong cách ăn mặc truyền thống và những điều cấm kị của họ về thực phẩm. Những người châu Âu này cho rằng những người nhập cư đến từ một nền văn hóa có tính gia trưởng và tôn giáo sâu sắc, khi gia nhập vào một xã hội tự do châu Âu, nên chấp nhận các chuẩn mực nữ quyền và thế tục của họ.
Ngược lại, người châu Âu ủng hộ nhập cư cho rằng vì châu Âu đã rất đa dạng, với một loạt các giá trị và thói quen được thể hiện giữa những người bản địa, nên thật không công bằng khi người nhập cư đồng hóa với một bản sắc tập thể trừu tượng mà hầu hết người châu Âu không thậm chí liên quan đến. Những người châu Âu này lập luận rằng chúng ta không nên mong đợi những người nhập cư Hồi giáo chuyển đổi sang Cơ đốc giáo khi phần lớn người dân Anh còn không đến nhà thờ. Và họ đặt câu hỏi tại sao những người nhập cư từ Punjab phải từ bỏ món cà ri truyền thống của họ để ủng hộ cá và khoai tây chiên, vì hầu hết người Anh bản địa thường được tìm thấy trong một nhà chứa cà ri vào tối thứ Sáu hơn là trong một cửa hàng bán cá .
Cuối cùng, vấn đề nhập cư đồng hóa còn xa mới rõ ràng. Do đó, bài học cho TK21 là cuộc tranh luận này không nên được đóng khung, như thường lệ, như một cuộc đấu tranh đạo đức giữa những kẻ phát xít chống nhập cư Hồi giáo và những người ủng hộ nhập cư thúc đẩy văn hóa Châu Âu tự tử. Thay vào đó, nhập cư nên được thảo luận một cách hợp lý, vì cả hai quan điểm chính trị đều có một số tính hợp pháp.

nhap_cu_chau_au

Các nhóm khủng bố như al-Qaeda là bậc thầy về thao túng

Không ai giỏi chơi trò chơi trí tuệ hơn những kẻ khủng bố TK21. Kể từ vụ tấn công 11/9, năm 2001, khoảng 50 người bị giết bởi những kẻ khủng bố ở Liên minh châu Âu mỗi năm. Ở Mỹ, khoảng mười người bị giết.
Bây giờ hãy xem xét rằng trong thời gian đó, 80.000 người ở châu Âu và 40.000 người Mỹ đã chết trong các vụ tai nạn giao thông. Rõ ràng, những con đường của chúng ta gây ra mối nguy hiểm lớn hơn nhiều cho cuộc sống của chúng ta so với những kẻ khủng bố, vậy tại sao hầu hết người phương Tây sợ khủng bố hơn lái xe?
Khủng bố là một chiến lược thường được sử dụng bởi các bên yếu và tuyệt vọng. Nó nhằm mục đích thay đổi tình hình chính trị bằng cách gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng kẻ thù chứ không phải gây ra thiệt hại vật chất, điều mà những kẻ khủng bố không đủ mạnh để làm. Mặc dù những kẻ khủng bố thường giết rất ít người, nhưng TK21 đã dạy chúng ta rằng các chiến dịch của chúng có thể có hiệu quả một cách tàn nhẫn.
Ví dụ, mặc dù các cuộc tấn công vào ngày 11/9 của al-Qaeda đã giết chết 3.000 người Mỹ và gây ra nỗi kinh hoàng trên đường phố New York, nhưng họ đã gây ra rất ít thiệt hại cho nước Mỹ như một cường quốc quân sự. Sau cuộc tấn công, Mỹ vẫn giữu vững số lượng binh lính, tàu và xe tăng như trước đây và những con đường, hệ thống thông tin liên lạc và đường sắt không hề hấn gì. Nhưng tác động nghe nhìn to lớn của sự sụp đổ Tòa tháp đôi là đủ để quốc gia tìm kiếm sự trừng phạt nặng nề. Những kẻ khủng bố muốn gây ra một cơn bão chính trị và quân sự ở Trung Đông, và chúng đã có được. Chỉ vài ngày sau các cuộc tấn công, George W. Bush đã tuyên bố một cuộc chiến chống khủng bố ở Afghanistan, hậu quả của nó vẫn còn vang dội trong khu vực ngày nay.
Vậy làm thế nào mà nhóm khủng bố yếu thế này, với nguồn tài nguyên quân sự ít hơn dự định, đã xoay sở để thao túng thế lực lớn nhất thế giới vào sự trả thù không cân xứng như vậy?
Để trả lời câu hỏi này, sẽ hữu ích khi nghĩ về các nhóm khủng bố như al-Qaeda tương tự một con ruồi bay xung quanh một cửa hàng Trung Quốc. Con ruồi này muốn phá vỡ thứ gì đó, nhưng nó không đủ mạnh để di chuyển một tách trà. Tuy nhiên, nó có một ý tưởng tốt hơn. Đứng trong cửa hàng Trung Quốc này là một con bò tót khổng lồ, và nếu con ruồi có thể vo ve bên tai con bò và làm phiền nó thì trong nỗ lực giết con ruồi, cuối cùng con bò có thể tự phá vỡ mọi thứ. Trong trường hợp 11/9 và cuộc chiến chống khủng bố, con ruồi Hồi giáo cực đoan đã thành công, và con bò Mỹ, bị thúc đẩy bởi sự tức giận và sợ hãi, tất cả điều đó đã phá hủy cửa hàng Trung Đông. Ngày nay, những người theo trào lưu chính thống đang hưng thịnh giữa cuộc tàn sát để lại.
Bài học cho TK21? Những kẻ khủng bố giành chiến thắng khi các chính phủ hùng mạnh phản ứng thái quá.

Con người thế kỷ hai mươi không hề ngu dốt như chúng ta tưởng

Trong nhiều thế kỷ, các xã hội tự do đã đặt niềm tin rất lớn vào khả năng suy nghĩ và hành động hợp lý của mỗi cá nhân. Trên thực tế, các xã hội hiện đại của chúng ta được thành lập dựa trên niềm tin rằng mỗi người trưởng thành là một cá thể độc lập, hợp lý. Chẳng hạn, nền dân chủ dựa trên quan niệm rằng cử tri sẽ biết cái gì là tốt nhất. Hệ thống chủ nghĩa tư bản thị trường tự do của chúng ta được đặt ra trên ý tưởng rằng khách hàng không bao giờ sai. Và hệ thống giáo dục tự do của chúng ta hướng dẫn học sinh tư duy độc lập.
Nhưng trong TK21, việc đặt quá nhiều niềm tin vào khả năng hành động hợp lý của chúng ta là một sai lầm nghiêm trọng. Tại sao ư? Bởi vì con người hiện đại, với tư cách cá nhân, biết rất ít về cách thế giới thực sự hoạt động.
Những người trong thời kỳ đồ đá đã biết cách săn bắn, biến da động vật thành quần áo và tạo ra lửa. Con người hiện đại ít tự cung tự cấp hơn. Vấn đề là, mặc dù ta yêu cầu các chuyên gia đáp ứng hầu hết tất cả các nhu cầu của bản thân, ở cấp độ cá nhân, chúng ta đã nghĩ sai rằng mình biết nhiều hơn so với tổ tiên thời đồ đá.
Chẳng hạn, trong một thí nghiệm, những người tham gia được hỏi liệu họ có hiểu cách khóa kéo hoạt động không. Mặc dù hầu hết những người tham gia tự tin trả lời rằng họ hiểu, nhưng khi được yêu cầu nói rõ hơn về điều này, hầu hết họ lộ ra là không biết gì về cách cơ chế thường ngày này thực sự hoạt động.
Bài học cho TK21? Con người hiện đại thường trở thành con mồi cho những gì các nhà khoa học gọi là “ảo tưởng về kiến thức”. Đó là, các cá nhân có xu hướng tin rằng họ hiểu rất nhiều chỉ vì họ muốn có được kiến thức mà người khác sở hữu – ví dụ như cách khóa kéo hoạt động – như thể họ sở hữu nó vậy
Hậu quả của ảo tưởng tri thức là các cá nhân, chẳng hạn như cử tri hoặc quan chức chính phủ, không hiểu được thế giới thực sự phức tạp như thế nào và họ không biết gì về sự phức tạp đó.
Do đó, chúng ta thấy mỗi cá nhân hầu như không biết gì về lĩnh vực khí tượng học đề xuất các chính sách biến đổi khí hậu, hoặc các chính trị gia mạnh mẽ đưa ra các giải pháp cho các cuộc xung đột ở Ukraine hoặc Iraq, mặc dù họ không thể tìm thấy các quốc gia này trên bản đồ.
Vì vậy, lần tới khi ai đó đưa ra cho bạn ý kiến, hãy đào sâu hơn một chút để tìm hiểu xem họ thực sự biết bao nhiêu về chủ đề được đề cập. Bạn có thể sẽ ngạc nhiên.

Các trường học TK21 cần cung cấp cho học sinh ít thông tin và nhiều khả năng tư duy phản biện hơn

Một đứa trẻ được sinh ra vào năm nay sẽ ở tuổi ba mươi vào năm 2050 và hy vọng vẫn còn sống vào năm 2100. Nhưng cách giáo dục nào sẽ giúp đứa trẻ này phát triển tốt trong thế kỷ tới?
Để trẻ em của TK21 phát triển và trở thành người có năng lực, chúng ta cần phải suy nghĩ lại về hệ thống giáo dục của mình. Nói cách khác, các trường học đã dẫn ta đến chỗ này sẽ không thể đưa ta đến chỗ khác.
Hiện nay, các trường có xu hướng chú trọng quá nhiều vào việc nhồi nhét thông tin của học sinh. Cách tiếp cận này có rất nhiều lợi ích trong thế kỷ XIX, bởi vì thông tin có xu hướng khan hiếm. Đây là thời điểm không có các tờ báo hàng ngày, không có đài phát thanh, thư viện công cộng và truyền hình. Ngoài ra, ngay cả thông tin có tồn tại cũng thường xuyên bị kiểm duyệt. Ở nhiều nước, có rất ít tài liệu đọc được lưu hành ngoài các văn bản và tiểu thuyết tôn giáo. Do đó, khi hệ thống trường học hiện đại được giới thiệu, tập trung vào việc truyền đạt các sự kiện thiết yếu của lịch sử, địa lý và sinh học, nó đã thể hiện một sự cải tiến lớn đối với hầu hết những người dân.
Nhưng điều kiện sống rất khác nhau trong TK21, và các hệ thống giáo dục của chúng ta giờ đây đã trở nên vô vọng.
Trong thế giới ngày nay, chúng ta tràn ngập gần như quá nhiều thông tin và các chính phủ của chúng ta, hay hầu hết trong số họ, không còn cố gắng kiểm duyệt thông tin nữa. Mọi người trên khắp thế giới đều có điện thoại thông minh và có thể dành cả ngày để đọc Wikipedia, bắt kịp các cuộc nói chuyện của TED và học các khóa học trực tuyến nếu họ có thời gian và mong muốn làm điều đó.
Ngày nay, vấn đề đối với con người hiện đại không phải là sự khan hiếm thông tin mà là tất cả những thông tin sai lệch hiện đang tồn tại. Chỉ cần xem xét tất cả các tin tức giả mà nhiều người trong chúng ta phải lội qua mỗi khi lướt trên mạng xã hội là rõ.
Để đối phó với tình trạng quá tải thông tin này, các trường học nên ngừng đẩy dữ liệu xuống cho trẻ em. Thay vào đó, trẻ em thế kỷ 21 cần được dạy cách hiểu về lượng thông tin khổng lồ đang bắn phá chúng hàng ngày. Chúng cần học cách phân biệt giữa thông tin quan trọng và tin tức không liên quan, hoặc hoàn toàn giả mạo. Trong TK21, thông tin sẽ luôn trong tầm tay của chúng ta. Tuy nhiên sự thật sẽ khó tìm thấy hơn.

Thông điệp từ bài viết này:

Trong thế kỷ của biến động công nghệ và chính trị liên tục, chúng ta có thể chuẩn bị cho tương lai bằng cách thừa nhận sự thiếu hiểu biết của chính mình trước sự phức tạp ngày càng tăng, và thảo luận về các chủ đề chính trị nóng bỏng, chẳng hạn như nhập cư, với sự bình tĩnh hợp lý. Chúng ta cũng có thể tự kiểm chứng tương lai bằng cách học phân biệt sự khác nhau giữa tin tức thật và giả. Mặc dù TK21 đã mang đến nỗi sợ khủng bố và thất nghiệp hàng loạt, nên nhớ rằng, cuối cùng, chìa khóa cho sự thịnh vượng và an ninh vẫn nằm trong tay chúng ta.
Lời khuyên hành động:
Sự thật không nói lên sức mạnh.
Thật dễ dàng khi cho rằng các nhà lãnh đạo hùng mạnh luôn theo dấu vết trong mọi tình huống hoặc biết sự thật về những gì người khác nghĩ. Nhưng thực tế là các nhà lãnh đạo vĩ đại thường ít được thông tin hơn so với người bình thường. Tại sao ư? Bởi vì, khi con người ngày càng có quyền lực hơn, những người xung quanh họ sẽ ít có khả năng tiết lộ những sự thật khó tin cho họ biết. Thay vào đó, mọi người xung quanh những nhà lãnh đạo này trở nên quan tâm hơn với việc tâng bốc họ, và đảm bảo họ không nói bất cứ điều gì không phù hợp hoặc khó hiểu trong thời gian ngắn họ vẫn còn có tai.
Do đó, nếu bạn muốn sự thật, hãy thử ra ngoài phạm vi quyền lực, thay vì ở trung tâm. Bạn có thể học được điều gì đó.
Lời khuyên đọc thêm: “Lược sử tương lai” của Yuval Noah Harari

Luoc_su_tuong_lai


Lược sử tương lai (2015) giải thích cách chúng ta trở thành loài chiếm ưu thế trên hành tinh và khám phá ra dự đoán cho tương lai của loài người. Nó xem xét trạng thái nhân văn hiện tại của chúng ta, khái niệm về sự lựa chọn cá nhân và cách chúng ta kiên trì thờ phụng ai đó. Nó cũng tiết lộ cách khoa học và công nghệ cuối cùng sẽ khiến cho con người trở nên phụ thuộc vào các thuật toán máy tính.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *